Tìm kiếm

ĐẤT QUẢNG QUÊ HƯƠNG TÔI

                                      Phùng Tấn Đông

Hò khoan:          Sông Thu Bồn chảy về Cửa Đại

Lạch Bình Long chảy mãi ra Hàn

Ai Về Đà Nẵng Hội An

Cho ta nhắn gửi đôi hàng tâm tư

Lối xuân nữ:      Quê hương tôi giọng hò khoan trên sông Thu xanh mát

Yêu gió bờ tre xào xạc giữa trưa hè

Yêu những con đường rợp bóng mát cây xanh

Yêu trang sách bài thơ tự hào về Đất Quảng

Đến đây phải ở lại đây

Ở cho bến rễ xanh cây…hẳn về

Lời mời chan chứa tình quê

Như lời quê- mãi lời thề sắc son

Quê tôi phong cảnh hữu tình

Có rừng núi, có đồng bằng biển khơi

Lời ru mẹ hát bên nôi

Mãi nuôi lớn những con người thủy chung

Vè quảng:          Bồng em mà bỏ vô nôi

Để mẹ đi chợ mua vôi ăn trầu

Mua vôi chợ quán chợ cầu

Mua cau Bất Nhị mua trầu Hội An

Cổ bản:         Nước Thu Bồn gặp Trường Giang

Thuyền về Cửa Đại - Lao Chàm rong khơi

Yêu biết mấy Quảng Nam ơi

Giọng hò đưa mãi câu hò âm vang

Ai về nhắn với bạn nguồn

Mít non gửi xuống, cá chuồn gửi lên

Máu nào rời khỏi buồng tim

Nước xuôi về biển còn vọng lên trên nguồn

Hò quảng:      Đẹp thay đền tháp Mỹ Sơn

Biền dâu gió mát lụa mềm sông Thu

Về thăm phố cổ Hội An

Nét tài hoa -thợ Kim Bồng Nam Diêu

Tiếng đồn nức tiếng Phước Kiều

Hồ tiêu Tiên Phước rượu cần Trà My

Giọng quê níu bước người đi

Xa quê là nhớ cũng vì yêu quê

Tôi yêu tha thiết bao nhiêu

Lời ru của mẹ thật nhiều….(thật nhiều) ước mơ.

Tổ khúc dân ca:    DẠ KHÚC SÔNG HOÀI

                                Phú Sương - Phùng Sơn

Hò khoan:         

  À ơi….Hội An  đất chật hẹp người đông
            Nhân tình thuần hậu lá bông đủ màu
            Ai qua phố Hội Chùa Cầu

            Để thương mà để nhớ, để sầu cho ai!

            Khoan hố hợi là hò khoan….

Hò chèo thuyền:    Ngó lại quê mình….. em chèo thuyền ra sông Hoài Phố

Lý hò hê:        

  *Ta siết tay chặt tay – hê hò hê

            Ta siết tay chặt tay – hẹn một ngày tái ngộ

            Chan chứa ân tình – nơi phố cổ thân là thương – hê hò hê.

            Giọng hò, điệu lý du dương

            Trăng vàng trải lụa thùy dương tự là tình – hò là 

            *Cảnh sắt tươi là xinh- hê hò hê

            Cảnh sắt tươi mùa thanh bình mở hội

            Câu hát ân tình – theo nhịp phách bay là cao – hê hò hê

            Trăm năm dù biển xanh dâu

            Nghìn xưa vẫn sống với nghìn sau đời muôn đời 

            Hò là hê- hò là hê hế hê hế hò l;à hê.

Hò ba lý:        

  *Thuyền ta lướt sóng trên sông Hoài

            Ba lý tang tình mà nghe

            Ta hò ba lý tình tang -lướt sóng trên sông Hoài

            Trời trong mà gió mát – la hố - mê say lòng người

            Khoan hố khoan là hố hò khoan

            *Câu hò tiếng sáo chơi vơi

            Ba lý tang tình mà nghe

            Ta hò ba lý tình tang - tiếng sáo chơi vơi

            Tình người mở hội – la hố - nụ cười hân hoan

            Khoan hố khoan là hố hò khoan

            *Ra về ta nhớ Hội An
            Ba lý tang tình mà nghe

            Ta hò ba lý tình tang -ta nhớ Hội An

            Nhớ câu h bên phố - la hố - đêm vàng trăng soi

            Khoan hố khoan là hố hò khoan

Dân ca bài chòi:    CẨM NAM QUÊ TÔI             

TG: Nguyễn Trĩ                                                

Lối:  Mời bạn về thăm quê tôi Cẩm Nam

         Mãnh đất bồi ven sông Thu bồn xanh mát

         Đẹp lắm người ơi bãi bắp, nương khoai

         Hàng cau, cao vút như vẫy tay mời gọi.....

         Qua từng ngày góp tay xây dựng, 

         Quê hương tôi đã thay đổi từng..... ngày

Xuân nữ:   Đường làng ngõ xóm thân thương

         Hương cau ngào ngạt ngát hương mùa vàng

         Bãi ngô xanh ngát bạt ngàn

         Rau thơm hến trộn rộn ràng sớm khuya

         Trường làng tiếng trẻ reo vui

         Tung tăng ca hát tương lai nước nhà

         Quê tôi hiếu khách thật thà 

         Trước sau chung thủy mặn mà chân quê

         Quê mình đẹp lắm bạn ơi

         Cây xanh tỏa mát nơi nơi vẫy chào

Cổ bản:     Nhớ những năm bão lụt ngập tràn

         Ruộng vườn nhà cửa đường làng xác xơ

         Cảnh đói khát bao em thơ

         Cụ già rét lạnh tĩnh mơ giác nồng

         Bao năm nghèo khó chất chồng

         Vẫn cùng nhau đùm bọc một lòng thủy chung

         Sẻ chia hạt muối củ khoai

         Qua cơn khốn khó tương lai vững bền

Xuân nữ:   Còn nhớ những năm gian khổ chiến tranh

         Đạn bom băm nát màu xanh mãnh vườn

         Đấu tranh anh dũng kiên cường

         Nguyễn Khoa, Trương Bút một lòng trung kiên

         Trẻ già trai gái đứng lên 

         Quyết giành độc lập non sông một nhà

Xàng xê:     Chiến tranh giờ đã lùi xa

         Dựng xây đất nước bài ca khải hoàn 

         Tầng cao ngói mới  khang trang

         Điện, đường, trường, trạm, xóm làng yên vui

         Chung tay góp sức dựng xây 

         Quê hương giàu đẹp tương lai rạng ngời

Hồ quảng:  Cẩm Nam đảo nhỏ lung linh

         Câu hò thấm đượm nghĩa tình làng quê

         Người xa rộn bước đi về

         Thương nhau gởi trọn vai kề liền vai

         Bao lời nhắn gởi cùng ai 

         Xa quê đất khách ngày mai tìm về

         Thủy chung son sắc lời thề

         Cùng nhau vun đắp (quê mình)2 ...đẹp tươi.... 

CẢM NHẬN HỘI AN

Thơ : Nguyễn Bá Thiệu;

    Chỉnh lý: Phú  Sương

Ngâm thơ:  Ngó lên trời trời cao lồng lộng

Ngó xuống đất, đất rộng thênh thang

Ai về viếng cảnh Hội An

Mà thăm phố cổ nửa ngàn năm xưa

Vè Quảng:  Cù lao xanh rợp bóng dừa 

Rì rào sóng vỗ sớm trưa thuyền về

Buồm căng lưới nặng cá đầy

Lắng nghe chim yến gọi bầy xôn xao

Về thăm Cửa Đại chiều nay

Biển xanh cát trắng mê say lòng người

Xuân nữ:    Gió đưa vọng tiếng à ơi

Tiếng ru như khúc gọi ngưòi tha hương

Về đây giữa phố người thương

Áo mây trắng cõi mù sương trăng ngày

Chuông chùa Phúc Kiếnn ngân nga

Câu thơ ru giữa la đà tình thâm

Qua chùa Quảng triệu chùa Ông

Thiêng liêng trầm mặc ngát hồng hương say

Hoa đăng giăng sáng sông Hoài

Tiếng rao đêm gọi quắt quay canh dài

Xàng xê:     Mai về lòng gởi lại đây

Để đêm đêm nhớ để ngày ngày mong

Với bao mái ngói rêu phong

Chùa Cầu Ông Bổn dòng sông con đò

Rau xanh Trà Quế thơm lâu

Tô Mỳ Quảng, Bát Cao lầu đượm hương

Thắm tình đượm nghĩa quê hương

Làng chài bóng lưới gốm nung Thanh Hà

Hò Quảng:  Mai rồi mình có nhớ ta 

Ta về nhớ khúc dân ca ngọt ngào

Nụ cười tươi nở muôn màu 

Hội An như sắc mai đào vào xuân

Dù mai trở gót muôn phương

Tình kia vẫn cứ (vấn vương)2 trong lòng.

NGHỆ NHÂN NGỌC HUỆ

Nghệ nhân Ngọc Huệ có tên đầy đủ là Phùng Thị Ngọc Huệ. Bà nguyên là diễn viên của Đội Thông tin Lưu động thuộc Trung tâm Văn hóa- Thể thao thành phố Hội An, sự góp mặt của nghệ nhân Ngọc Huệ và nghệ nhân Lương Đáng trong các hội Bài chòi Đêm rằm phố vào tối 14 âm lịch hằng tháng luôn thu hút đông đảo người dân và du khách tham quan tham gia trò chơi Bài chòi. 

Từ năm 2004, Trung tâm Văn hóa – Thể thao phối hợp với Phòng Giáo dục – Đào tạo thành phố Hội An đưa dân ca vào học đường, dân ca trở thành môn học chính khóa, bà đã trực tiếp đứng lớp trao truyền nghệ thuật Bài chòi cho học sinh bậc THCS. Từ năm 2011, Trung tâm Văn hóa – Thể thao Hội An mở lớp học hát dân ca trong Khu phố cổ, bà phụ trách lớp dạy hát dân ca cho học sinh và du khách tại Chùa Cầu. Là lớp nghệ nhân đi trước, bà đã tâm huyết truyền dạy nghề cho các diễn viên như: Lệ Nga, Dương Quý, Thu Sang, Kim Anh, Thu Sang, Thu Ly… Hiện nay lực lượng trẻ, kế cận đã thay thế bà đảm đương việc truyền dạy dân ca Bài chòi cho thế hệ trẻ. 

Năm 2019, bà được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú về nghệ thuật trình diễn dân gian tỉnh Quảng Nam vì đã có cống hiến xuất sắc trong giữ gìn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc. Từ năm 2021, NNƯT Phùng Thị Ngọc Huệ luôn được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Nam mời tham gia các lớp truyền dạy “thực hành di sản nghệ thuật Bài chòi” cho học viên các Câu lạc bộ/ Đội/ Nhóm Bài chòi các huyện, thị xã, thành phố, lực lượng giáo viên thanh nhạc và học sinh các trường Mầm non, Tiểu học, THCS và TH.

NGHỆ NHÂN LƯƠNG ĐÁNG

 Nghệ nhân Nguyễn Đáng có nghệ danh là Lương Đáng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú năm 2019. Ông từng là cộng tác viên của Phòng Văn hóa - Thông tin thị xã Hội An từ năm 1985-1993. Hơn 50 năm trải nghiệm với Bài chòi, ông là người góp phần quan trọng trong việc khôi phục nghệ thuật hô, hát Bài chòi ở Hội An. 

Từ những năm 80 của thế kỷ 20, bản thân ông vừa hô, hát - là anh Hiệu chính trong các hội Bài chòi dân gian ở Hội An phục vụ nhân dân vui chơi trong dịp Tết. Về sau Lương Đáng liên tục tham gia các chương trình Fastival di sản Quảng Nam. Bên cạnh đó, ông cũng được Trung tâm Văn hóa &Thể thao Hội An chọn làm Hiệu nam chính trong các hội Bài chòi Đêm rằm phố cổ từ năm 1999. Ông tham gia biểu diễn Bài chòi phục vụ người dân và du khách tại Bồn Binh An Hội, các chương trình quảng bá văn hóa - du lịch của Hội An với các tỉnh, thành phố trong cả nước, và nước ngoài. Và cũng từ đây, Lương Đáng bắt đầu nghiên cứu, sưu tầm, ứng tác. Ông sáng tác thêm những câu hô thai mới, tham gia truyền dạy cho thế hệ trẻ, đào tạo một số hạt nhân ở cơ sở để có đủ nhân lực phục vụ cho du lịch phố cổ. “Là người có năng lực kiến tại, nắm vững tri thức về các làn điệu dân ca Bài, nghệ thuật Tuồng và tân nhạc, nhờ có kỹ năng ứng tác giỏi trong hô hát mà các hội Bài chòi dân gian ở Hội An có anh Hiệu Lương Đáng dẫn dắt thì hội Bài chòi luôn hoạt náo, đầy ắp tiếng cười. Điều đặc biệt ở Lương Đáng là tri thức về nghệ thuật trình diễn, cách tổ chức các hội Bài chòi dân gian, kỹ năng kết hợp ứng dụng các loại hình nghệ thuật hiện đại và truyền thống vào trong diễn xuất. Lương Đáng rất tài tình trong việc đưa tân nhạc vào trong các làn điệu dân ca Bài chòi, sự chuyển hướng bất ngờ ấy làm người chơi vô cùng thích thú” – ông Võ Phùng – Nguyên Giám đốc Trung tâm Văn hóa – Thể thao thành phố Hội An nhận định. Trong các hội Bài chòi dân gian ở Hội An, ông đã tận tình hưởng dẫn người chơi nhất là người trẻ và du khách nước ngoài. 

       Ngoài những đóng góp bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa Bài chòi, ông Đán còn là người góp công lớn trong việc hướng dẫn, truyền nghề cho nhiều thành viên của đội Văn nghệ quần chúng của Trung tâm Văn hóa Thể thao. Trong đó, đã hướng dẫn hô hát Bài chòi cho diễn viên nhiều năm kinh nghiệm là Phùng Thị Ngọc Huệ và trực tiếp truyền dạy kỹ thuật hát, xướng, nội dung lời hát Bài chòi cho các diễn viễn trẻ là: Như  Quí, Trần Thị Thu Hương, Dương Thị Hoa, Nguyễn Thị Lệ Nga những người này đều đã trở thành người diễn xướng thành thạo.